Plac zabaw może wyglądać na sprawny, a mimo to posiadać usterki, których nie widać podczas zwykłego spaceru po obiekcie. Poluzowane mocowanie, postępująca korozja, zużyta nawierzchnia czy zmiana stabilności konstrukcji to problemy, które często rozwijają się stopniowo.
Dlatego bezpieczeństwo placu zabaw nie kończy się w momencie jego montażu i oddania do użytkowania. Równie ważne jest późniejsze, systematyczne kontrolowanie stanu urządzeń oraz całego otoczenia.
Jak często powinno się sprawdzać plac zabaw? Czym różni się zwykła kontrola od corocznej kontroli głównej i na co powinien zwrócić uwagę właściciel lub zarządca obiektu?
Dlaczego regularna kontrola placu zabaw jest potrzebna?
Urządzenia znajdujące się na zewnątrz są przez cały rok narażone na intensywną eksploatację oraz działanie warunków atmosferycznych. Deszcz, mróz, wilgoć, promieniowanie UV czy zmiany temperatury wpływają na drewno, stal, tworzywa, elementy mocujące oraz nawierzchnie.
Do tego dochodzi codzienne użytkowanie placu zabaw.
Niektóre nieprawidłowości pojawiają się nagle, inne rozwijają się przez wiele miesięcy. Dlatego brak zgłoszeń od użytkowników nie oznacza automatycznie, że plac zabaw jest bezpieczny.
Systematyczne inspekcje pozwalają wykryć problemy na odpowiednio wczesnym etapie i zaplanować naprawę, zanim niewielka usterka stanie się poważnym zagrożeniem.
Trzy poziomy kontroli placu zabaw
Norma PN-EN 1176 przewiduje system kontroli, który uwzględnia różny zakres i częstotliwość sprawdzania obiektu. Nie każda inspekcja wygląda więc tak samo.
Rutynowa kontrola wzrokowa
To podstawowy i najczęściej wykonywany rodzaj kontroli. Jej zadaniem jest wykrycie oczywistych zagrożeń, które mogą pojawić się w wyniku normalnego użytkowania, działania warunków atmosferycznych albo wandalizmu.
Podczas takiej kontroli uwagę powinny zwrócić między innymi uszkodzone elementy urządzeń, potłuczone szkło, wystające części, zanieczyszczenia, brakujące elementy czy widoczne uszkodzenia nawierzchni.
Częstotliwość takich kontroli powinna być dostosowana do charakteru obiektu oraz intensywności jego użytkowania. Place zabaw odwiedzane przez dużą liczbę dzieci mogą wymagać częstszej obserwacji niż niewielkie obiekty użytkowane sporadycznie.
Kontrola funkcjonalna
Kontrola funkcjonalna jest bardziej szczegółowa. Jej zadaniem jest sprawdzenie działania urządzeń oraz stopnia ich zużycia.
Analizie mogą podlegać między innymi połączenia konstrukcyjne, elementy ruchome, stabilność urządzeń, stan mocowań czy zużycie poszczególnych części.
To właśnie na tym etapie można zauważyć wiele problemów, które nie są jeszcze widoczne podczas podstawowej kontroli wzrokowej.
Częstotliwość kontroli funkcjonalnej należy ustalić z uwzględnieniem zaleceń producenta, sposobu użytkowania urządzeń oraz warunków występujących na danym obiekcie.
Coroczna kontrola główna
Najbardziej kompleksowym elementem systemu jest coroczna kontrola główna.
Jej zakres jest znacznie szerszy niż w przypadku bieżących oględzin. Oceniany jest ogólny poziom bezpieczeństwa urządzeń, fundamentów, nawierzchni oraz pozostałych elementów placu zabaw.
Pod uwagę bierze się również skutki zużycia, warunków atmosferycznych, korozji, wcześniejszych napraw oraz zmian, które mogły pojawić się od poprzedniej kontroli.
Coroczna kontrola pozwala spojrzeć na plac zabaw jako na całość, a nie tylko na pojedyncze urządzenia.
Co powinno być sprawdzane podczas kontroli?
Plac zabaw to nie tylko huśtawki, zjeżdżalnie i zestawy zabawowe. Bezpieczeństwo zależy również od wielu elementów znajdujących się wokół nich.
Podczas profesjonalnej inspekcji należy zwrócić uwagę między innymi na stan konstrukcji, połączeń i fundamentów, zużycie części ruchomych, strefy bezpieczeństwa oraz nawierzchnie amortyzujące.
Znaczenie mogą mieć również elementy, które nie są urządzeniami zabawowymi: ogrodzenia, furtki, ławki, kosze, elementy małej architektury, wystające korzenie czy niebezpieczne fragmenty otoczenia.
Dopiero spojrzenie na cały obiekt pozwala właściwie ocenić poziom bezpieczeństwa jego użytkowników.
Nowe urządzenie nie oznacza braku konieczności kontroli
Jednym z błędnych założeń jest przekonanie, że nowy plac zabaw przez pierwsze lata nie wymaga szczególnej uwagi.
Problemy mogą pojawić się również niedługo po montażu. Przyczyną może być nieprawidłowe wykonanie prac, osiadanie podłoża, poluzowanie elementów albo intensywna eksploatacja.
Dlatego również nowy obiekt powinien zostać objęty odpowiednio zaplanowanym systemem kontroli i konserwacji.
Co z placem zabaw po naprawie lub modernizacji?
Każda większa ingerencja w istniejący obiekt powinna być traktowana z odpowiednią uwagą.
Wymiana urządzenia, zmiana nawierzchni, przeniesienie wyposażenia czy przebudowa części placu mogą wpłynąć na strefy bezpieczeństwa i sposób korzystania z całej przestrzeni.
Nie wystarczy więc sprawdzić wyłącznie nowego elementu. W określonych sytuacjach konieczna jest ponowna ocena wzajemnego oddziaływania urządzeń oraz bezpieczeństwa całego obiektu.
To szczególnie istotne w przypadku modernizacji starszych placów zabaw, gdzie nowe urządzenia mają funkcjonować obok wyposażenia użytkowanego już od wielu lat.
Dokumentacja kontroli jest równie ważna
Dobrze przeprowadzona inspekcja powinna pozostawić po sobie czytelną dokumentację.
Sprawozdanie pozwala właścicielowi lub zarządcy poznać stan obiektu, wskazuje wykryte nieprawidłowości i ułatwia zaplanowanie dalszych działań.
Dokumentacja daje również możliwość obserwowania zmian zachodzących na placu zabaw w kolejnych latach. Jeżeli określony element regularnie powoduje problemy, historia kontroli pozwala szybciej podjąć decyzję o jego naprawie, modernizacji lub wymianie.
Kontrola nie powinna więc kończyć się stwierdzeniem, że „wszystko wygląda dobrze”. Jej wartością jest konkretna wiedza o stanie technicznym obiektu.
Kto odpowiada za bezpieczeństwo placu zabaw?
Z punktu widzenia właściciela lub zarządcy kluczowe jest stworzenie systemu, który pozwala utrzymać obiekt w odpowiednim stanie przez cały okres jego użytkowania.
Dotyczy to placów należących do gmin i miast, ale również obiektów przy szkołach, przedszkolach, żłobkach, hotelach, pensjonatach, restauracjach, osiedlach mieszkaniowych czy innych obiektach prywatnych.
Samo wykonanie placu zabaw zgodnie z projektem nie zamyka kwestii bezpieczeństwa. Urządzenia zużywają się, a warunki ich użytkowania zmieniają. Dlatego kontrola i konserwacja powinny być procesem ciągłym.
Lepiej wykryć usterkę podczas kontroli niż po wypadku
Regularne inspekcje mają przede wszystkim charakter prewencyjny.
Ich zadaniem nie jest wyszukiwanie problemów dla samego sporządzenia raportu. Chodzi o wychwycenie nieprawidłowości w momencie, kiedy można jeszcze stosunkowo łatwo je usunąć.
Poluzowany element można dokręcić. Zużytą część można wymienić. Uszkodzoną nawierzchnię można naprawić. Jeżeli jednak problem pozostaje niezauważony przez dłuższy czas, może prowadzić zarówno do znacznie większych kosztów, jak i realnego zagrożenia dla użytkowników.
Profesjonalne kontrole placów zabaw KidSafe
KidSafe specjalizuje się w profesjonalnych inspekcjach placów zabaw i siłowni plenerowych. Kontrole przeprowadzamy w oparciu o obowiązujące wymagania oraz odpowiednie normy PN-EN.
Podczas inspekcji analizujemy nie tylko widoczne uszkodzenia urządzeń. Zwracamy uwagę na konstrukcję, sposób montażu, zużycie elementów, nawierzchnie, strefy bezpieczeństwa oraz otoczenie obiektu.
Po przeprowadzonej kontroli właściciel lub zarządca otrzymuje informacje pozwalające podjąć konkretne działania. Jeżeli wykryjemy nieprawidłowości, wskazujemy, które elementy wymagają uwagi i jakie działania należy rozważyć.
Naszym celem jest przede wszystkim zapobieganie zagrożeniom, zanim doprowadzą do niebezpiecznej sytuacji.
Kiedy ostatnio kontrolowany był Twój plac zabaw?
Jeżeli od ostatniej profesjonalnej kontroli minęło dużo czasu, obiekt był intensywnie użytkowany, przeszedł modernizację albo pojawiły się wątpliwości dotyczące jego stanu technicznego, warto zweryfikować jego bezpieczeństwo.
Regularna kontrola pozwala nie tylko spełnić wymagania związane z prawidłowym utrzymaniem obiektu. Przede wszystkim daje zarządcy wiedzę, w jakim stanie faktycznie znajduje się plac zabaw i jakie działania należy zaplanować.
KidSafe – profesjonalne inspekcje placów zabaw i siłowni plenerowych.


